Roekeloos.co.zaRoekeloos.co.za

AFDELINGS

DIENSTE

TEKEN IN/UIT op Roekeloos se weeklikse nuusbrief!

Webwerf bepalings en voorwaardes

Wie speltoets die beste in Afrikaans

'n Kritiese evaluering van Afrikaanse speltoetsers vir woordverwerkers.

Samuel Murray

Afrikaans is ryklik geseën met 'n hele spul speltoetsers waaruit verbruikers kan kies. Dit het begin met Proefleser 6, en daarna het PUCHO se speltoetser gevolg, en 'n paar jaar later het Pharos ook sy bydrae gelewer, en toe kry Afrikaans 'n MySpell-toetser, en onlangs het 'n nuweling, WSpel, ook sy buiging kom maak.

Al vyf die speltoetsers werk binne-in die woordverwerker. Vier van hulle werk ook intyds, wat beteken dat die gebruiker onmiddellik weet wanneer hy 'n spelfout of tikfout begaan het. Elkeen werk op sy eie, spesifieke manier, en daarom beantwoord elkeen in 'n spesifieke soort gebruiker se behoeftes.

Daar is tans ook ander speltoetsers in Afrikaans beskikbaar, maar hierdie vyf is die bekendstes.

ProefLeser 97/2006 (hierna genoem ProefLeser), uitgegee deur Jan Evertse van Stellenbosch Publishers, Nederland (vroeër Suid-Afrika). Hy werk op Microsoft Word 6, 7, 97, 2000, XP en 2003, op Microsoft Windows 95 en jonger. Bestel hom aanlyn by http://users.bart.nl/~stpubnl/ (ongeveer R400).

Die Afrikaanse Speltoetser (hierna genoem "Pukspel"), uitgegee deur die Sentrum vir Tekstegnologie (CTexT) aan die Noordwes Universiteit in Potchefstroom, Suid-Afrika. Hy werk op Microsoft Office 2000, XP en 2003, op Microsoft Windows 95 en jonger. Koop die CD aanlyn....

Die Afrikaanse Speller (hierna "Pharosspel"), uitgegee deur die Suid-Afrikaanse uitgewersreus, Pharos. Hy werk op Microsoft Office 97, 2000, XP en 2003, op Microsoft Windows 95 en jonger. Koop die CD aanlyn.

MySpell, uitgegee deur die lokaliseringsfirma Translate.org.za. Hy werk op OpenOffice.org, op Microsoft Windows 98 en jonger, Apple Mac OS8 of jonger, en Linux, en op enige ander produk wie se ontwikkelaars besluit het om van MySpell gebruik te maak, byvoorbeeld AbiWord, Thunderbird en NeoOffice. Hy word tans saam met die Afrikaanse weergawe van OpenOffice versprei, en hoef dus waarskynlik nie self geïnstalleer te word nie. Laai hom af by http://www.translate.org.za/ (gratis, LGPL).

WSpel, uitgegee deur Johan en Elfia Visser. Hy werk op Microsoft Office 2000, XP en 2003, op Microsoft Windows 95 en jonger, Apple OS8 en jonger, en Linux. Laai hom af by http://www.wspel.co.za/ (gratis).

Ek noem die woordverwerkers en bedryfstelsels net volledigheidshalwe. Op die ou end is dit egter onbelangrik op hoeveel verskillende stelsels 'n speltoetser werk, so lank hy net op jóú woordverwerker werk, nie waar nie?

Vier van hierdie speltoetsers is van die moderne soort wat intyds en binne-in die woordverwerker werk. Hulle onderstreep spelfoute direk nadat dit getik word sodat die gebruiker onmiddellik sy fout kan regmaak as hy wil. Drie van hulle se spelwoordelyste bevat meer as 250 000 Afrikaanse woorde. Al vyf kan spelfoute evalueer om voorstelle te maak van woorde wat reggespel is. By al vyf kan 'n mens jou eie woorde by die spellys voeg, hetsy van binne-in die woordverwerker af of van buite af.

Die Departement van Kuns en Kultuur het ook 'n gratis speltoetser, maar dié produk installeer nie altyd suksesvol nie, en ek kon dit dus glad nie beoordeel nie.

DIE MEDIA EN MENSE SE VERWAGTINGE
Kom ons ruim maar van meet af een misverstand uit die weg: 'n speltoetser is bloot 'n program wat 'n dokument vir spelfoute en tikfoute nagaan. 'n Mens moet 'n speltoetser duidelik onderskei van 'n grammatikatoetser. Tans is daar geen grammatikatoetsers vir Afrikaans beskikbaar nie.

'n Speltoetser is ook nie 'n woordeboek nie, en 'n mens moet ook nie soos een van Beeld se IT-skrywers (2003-12-15) die fout maak om te dink dat 'n speltoetser noodwendig 'n onderdeel van 'n woordeboekpakket is nie. Pukspel word wel saam met 'n tesourus verkoop, en ProefLeser kan wel saam met 'n tesourus en 'n tweetalige woordeboek werk, maar 'n mens moet eintlik die tesourus en woordeboeke as afsonderlike dinge beskou wat bloot saam met die spelprogram aangebied word.

Ook nie almal is bewus van die aanbod Afrikaanse speltoetsers nie. Elke keer wat 'n nuwe speltoetser of 'n nuwe weergawe van 'n bestaande ene vrygestel word, kom 'n joernalis daarop af en resenseer die ding asof dit 'n splinternuwe baanbrekersproduk in Afrikaans is ('n soektog in Media24 se argief kan dit bevestig).

OORSIG OOR DIE VYF SPELTOETSERS
Kom ons kyk kortliks na die vyf speltoetsers in meer besonderhede

PROEFLESER,br /> Die eerste Afrikaanse speltoetser wat binne-in 'n woordverwerker gewerk het, en wat binne-in Microsoft Word gewerk het, was Proefleser 6 (vir Microsoft Word 6). Die speltoetser onderstreep egter nie intyds woorde wat verkeerd gespel is nie.

Ander produkte in die ProefLeser stal was GrEAT (tesourus) en Rosetta (tans TextDynamika) (EN<>AF-woordeboek), wat almal binne-in die woordverwerker gebruik kon word. Die tesourus en woordeboek kan ook buite die woordverwerker gebruik word.

Die ontwikkelaar van ProefLeser werk tans aan 'n nuwe weergawe van ProefLeser (genaamd ProefLeser 2006) wat heelwat meer woorde in sy spellys bevat.

PUKSPEL
Die eerste Afrikaanse speltoetser wat binne-in Microsoft Word gewerk het en intyds spelling getoets het, was een wat deur die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys uitgegee is (tans die Noordwes Universiteit). Die jongste weergawe van dié speltoetser staan bekend as Die Afrikaanse Speltoetser 3.0. Saam met die speltoetser kry die gebruiker 'n tesourus pasella (die tesourus kan ook apart gekoop word).

Die speltoetser is spesifiek vir Microsoft Office 2000 en jonger ontwerp en werk nie met ouer weergawes van dié kantoorsuite of met enige ander program nie. Vir mense wat Word 97 gebruik, is die ouer weergawe van die speltoetser nog op aanvraag beskikbaar (die ouer weergawe is wel met al die jongste woorde bygewerk).

Die spelwoordelys bevat sowat 350 000 woorde. Daar is ook 'n woordafbreker by die speltoetser ingesluit. Wat die speltoetser so besonders maak, is 'n ingeboude raaiagent wat onbekende woorde morfologies kan evalueer om te bepaal of dit samestellings of komplekse eenstammige woorde is. Op dié manier kan hy woorde wat nie in sy verstekwoordelys voorkom nie, maar wel moontlik reggespel is, as reggespel aandui.

Die speltoetser word elke paar maande bygewerk en die geregistreerde gebruikers kan die bygewerkte weergawe gratis van die web aflaai. Die toetser bevat ook 'n ingeboude lys woorde vir outokorrigering van algemene foute.

Hier is 'n tydlyn van dié toetser se ontwikkeling:
* 1995 weergawe 1 (Word 6 en 7) R49,00 (140 000 woorde)
* 1998 weergawe 1 (Word 97) R200,00 (140 000 woorde)
* 2000 weergawe 1 (Word 97+) R200,00 (145 000 woorde)
* 2004 weergawe 2 (Word 97+) R330,00 (310 000 woorde)
* 2005 weergawe 3 (Word 2000+) R350,00 (350 000 woorde)

PHAROSSPEL
Toe hierdie speltoetser beskikbaar gestel is, was dit die grootste Afrikaanse speltoetser en boonop die eerste ene wat outomatiese woordafbreking gebied het. Dit is die Afrikaanse Speltoetser van die woordeboekmaatskappy, Pharos. Die huidige weergawe heet "Pharos Speller".

Die speltoetser is spesifiek vir Microsoft Office 97 en 2000 en jonger ontwerp. Eintlik is dit twee speltoetsers op één CD, een vir Word 97 en een vir Word 2000 en jonger.

Die spelwoordelys bevat sowat 250 000 woorde. Die speltoetser bevat ook 'n woordafbreker.

Die verskil tussen weergawe 1 en weergawe 2 is dat weergawe 2 aangepas is om ook op nuwer weergawes van Microsoft Office en Windows te werk. Die spellys is nie uitgebrei nie, maar is wel weer nagesien vir spelfoute. Hier is 'n tydlyn van dié toetser se ontwikkeling:
* 2000 weergawe 1 (Word 97, 2000) R250 (250 000 woorde)
* 2005 weergawe 2 (Word 97, 2000+) R330 (250 000 woorde)

MYSPELL
Die MySpell-enjin is half gegrond op Aspell, wat op sy beurt weer half gegrond is op Ispell, waarvan die eerste weergawe uit die vroeë sewentigerjare dateer. Die MySpell-enjin word wêreldwyd deur verskeie tale gebruik, met aanpassings om aan elke taal se vereistes (die sogenaamde "locale") te voldoen.

MySpell is spesifiek vir OpenOffice ontwikkel. Die jongste weergawe van OpenOffice op Microsoft Windows vereis ten minste Windows 98. Saam met MySpell kom 'n Afrikaanse woordafbreker, maar dié word deur 'n afsonderlike uitgewer hanteer.

MySpell werk nie op Microsoft Office nie aangesien die Microsoft-maatskappy vereis dat ontwikkelaars sekere geheime oor sy produk nie verklap nie, en MySpell is juis op 'n oop argitektuur gegrond, wat moontlik samewerking tussen dié twee produkte dus uitskakel. Die spelwoordelys bevat sowat 180 000 woorde, en word nou en dan deur vrywilligers bygewerk met woorde uit verskeie vakgebiede.

Hier is 'n tydlyn van dié toetser se ontwikkeling:
* 2003 (OpenOffice 1) (gratis, LGPL) (160 000 woorde, basies 'n gekorrigeerde weergawe van Bernard Nieuwoudt se spellys)
* 2004 (OpenOffice 2) (gratis, LGPL) (180 000 woorde)

WSPEL
Die eerste weergawe van WSpel was nie gratis nie, maar die huidige weergawe is wel. WSpel maak van Microsoft Office se Engelse speltoetserenjin gebruik om Afrikaanse speltoetsing te doen. Om dié rede bestaan WSpel uit verskeie komponente wat afsonderlik geïnstalleer word en op 'n spesifieke manier gebruik moet word.

WSpel se spelwoordelys bevat sowat 350 000 woorde. Benewens die spellys bevat WSpel ook 'n outokorrigeerlys wat algemene spelfoute outomaties regmaak en waarmee skryftekens op Afrikaanse woorde getik kan word. Baie van die "wenke" in die WSpel-handleiding werk ook met ander speltoetsers omdat dit gebruik maak van funksies wat reeds in Microsoft Office beskikbaar is.

WSpel is die enigste van die vyf speltoetsers wat nie 'n Afrikaanse woordafbreker bevat nie.

Die groot verskil tussen weergawe 1 en weergawe 2 van dié speltoetser is dat weergawe 1 benewens die spellys ook 'n poskodelys en 'n blokkiesraaiselhulp bevat het. Die tydlyn van ontwikkeling is as volg:
* 2003 weergawe 1 (Word 2000+) R250 (250 000 woorde)
* 2005 weergawe 2 (Word 2000+) R0 (280-350 000 woorde)

HOE EVALUEER 'N MENS 'N SPELTOETSER I
Die jongste weergawe van ProefLeser word nog ontwikkel, en word dus nie hier geëvalueer nie.

MAKLIKE INSTALLASIE
Beide Pukspel en Pharosspel installeer met die druk van 'n knoppie. Dit is omdat hulle geprogrammeerde komponente is wat ontwerp is om as 't ware deel van Microsoft Office te word. WSpel verg 'n bietjie meer moeite om te installeer, maar daarvoor is 'n omvattende handleiding beskikbaar. MySpell Afrikaans word saam met die Afrikaanse weergawe van OpenOffice versprei, en hoef dus dikwels nie eens geïnstalleer te word nie (die installasie kan ook direk uit OpenOffice gedoen word, hoewel dit 'n bietjie rekenaargeletterdheid verg).

MAKLIKE DEÏNSTALLASIE
Vir beide Pukspel en Pharosspel word 'n deïnstallasieroetine in Windows se Control Panel geskep waarmee dit in 'n japtrap gedeïnstalleer kan word. WSpel se lêers moet bloot geskrap word en siedaar, die speltoetser is weg. Ek weet nie hoe om MySpell te deïnstalleer nie.

ONDERSTEUNDE PROGRAMME
Pukspel en WSpel werk albei op MS Office 2000, XP en 2003. Die jongste weergawe van Pharosspel werk op MS Office 97, 2000, XP en 2003 (ouer weergawes nog verkrygbaar). Omdat WSpel uit los komponente bestaan, kan dele daarvan ook op ander programme werk wat werk met gebruikerswoordelyste. MySpell werk op OpenOffice 1 en 2, asook op enige program waarvan die ontwikkelaar besluit het om van MySpell gebruik te maak. Die spellys is ook afsonderlik beskikbaar en kan dus ook op ander programme werk wat werk met gebruikerswoordelyste.

ONDERSTEUNDE BEDRYFSTELSELS
Pukspel werk op MS Windows 98 en jonger. Pharosspel werk op Windows 95 en jonger. WSpel werk op Windows 98 en jonger asook op enige ander bedryfstelsel waarvoor daar 'n weergawe van Microsoft Office bestaan, byvoorbeeld AppleMac OS8 en Linux (saam met CrossoverOffice). MySpell werk op Microsoft Windows 98 en jonger, Apple Mac OS8 en jonger, en Linux.

HOEVEELHEID WOORDE IN SPELLYS
Die speltoetsers bestaan onderskeidelik uit die volgende hoeveelheid woorde: Pukspel 350 000, Pharosspel 250 000, MySpell 180 000, en WSpel 350 000.

Dis duidelik uit bogemelde dat hierdie vier Afrikaanse speltoetsers maar almal min of meer dieselfde aanbied wat dié vyf kenmerke betref. Waar een produk op een gebied te kort skiet, loop dit weer voor op 'n ander gebied.

HOE EVALUEER 'N MENS 'N SPELTOETSER II
Die jongste weergawe van ProefLeser word nog ontwikkel, en word dus nie hier geëvalueer nie.

Die eintlike dinge waarop 'n speltoetser geëvalueer moet word, is die hoeveelheid foute wat dit deurlaat, die voorsiening wat dit daarvoor maak, sy hantering van koppeltekens, die persentasie van algemene woorde wat dit herken, die algemene hoeveelheid woorde wat dit herken, en hoe nuttig die voorstelle is wat die toetser maak.

1. HOEVEELHEID FOUTE
Pukspel
Pukspel se grootste bate is ook sy grootste las. Die raaiagent wat woorde morfologies ontleed, kan slegs bepaal of 'n nuwe samestelling wat langer as 10 letters lank is, 'n geldige woord is, maar dit kan nie bepaal of dit 'n logiese woord is nie.

Baie van die "spelfoute" wat gebruikers maak, is niks minder nie as gewone tikfoute, en as hul tikfout toevallig 'n geldige samestelling is, hoe onlogies ook al, sal speltoetser Pukspel hulle nie daarop wys nie. Van al die geldige woorde wat in Afrikaans geskep kan word, is sekere woorde juis meer waarskynlik as ander.

Voorbeelde:
* Beide "skoenheid" en "skoonheid" is geldige woorde in Afrikaans, maar ek is seker 99% van die kere wat mense "skoenheid" tik, het hulle eintlik "skoonheid" bedoel. Tog wys Pukspel die gebruiker nie by "skoenheid" daarop dat hy waarskynlik 'n tikfout begaan het nie.

* Ek is seker daar bestaan so 'n ding as 'n "appelregter", maar in 99% van gevalle is ek oortuig daarvan dat die gebruiker bedoel het om "appèlregter" te tik. Pukspel se raaiagent is net nie slim genoeg om te weet dat "appèlregter 'n honderd keer meer waarskynlik die regte woord is nie, en hy gee doodluiters aan die gebruiker te kenne dat "appelregter" reggespel is.

Pukspel bevat ook 'n outokorrigeerder wat sekere algemene spelfoute outomaties regmaak, maar dié woorde word nie by MS Word se interne korrigeerlys gevoeg nie, en daarom kan 'n mens nie sien watter woorde gekorrigeer word nie. 'n Mens kan om dié rede ook nie die outokorrigeerder doelmaak nie.

Pharosspel
Pharosspel het in sy eerste en tweede weergawes dieselfde hoeveelheid woorde. 'n Mens kan dus aanvaar dat die uitgewer met die tweede weergawe sy woordelys ten minste een keer ekstra deurgewerk het om glipse uit die weg te ruim. Volgens die verpakking is die spellys ook by die jongste spelreëls aangepas.

Die speltoetser het geen raaiagent nie en speltoets slegs die woorde wat in sy spellys is. Ongelukkig word die spellys nie elke paar maande bygewerk nie, en as daar dus 'n spelfout in die lys sit, dan sit hy. Die beste wat die uitgewer kan doen, is om 'n lys errata in 'n koerant te publiseer en hoop dat mense dit lees.

MySpell
MySpell Afrikaans is gebaseer op Bernard Nieuwoudt se Pegasus-spellys, wat weer 'n keer deur vrywilligers geproeflees is. Nuwe woorde word nou en dan bygevoeg nadat dit deur vrywilligers geproeflees is.

Nuwe weergawes van die spellys is op versoek van Translate.org.za af beskikbaar, hoewel groot weergawes op die webwerf beskikbaar gestel kan word. Die jongste weergawe van die Afrikaanse OpenOffice bevat gewoonlik ook die jongste weergawe van MySpell Afrikaans, al is die spellys nie amptelik vrygestel nie.

WSpel
WSpel se spellys word telkens weer van voor af deur vrywilligers geproeflees om glipse uit te wys. Elke paar weke kan gebruikers dan die bygewerkte weergawe van die spellys van die internet aflaai. Die speltoetser bevat ook 'n outokorrigeerder wat sekere algemene spelfoute outomaties regmaak ('n mens kan die outokorrigeerder doelmaak).

Aangesien die speltoetser egter nie eksklusief in Afrikaans speltoets nie, beteken dit dat Engelse woorde nie as spelfoute aangedui word nie. Dis moeilik om te bepaal hoe dikwels mense onbewus Engelse woorde tik, maar 'n mens kan aanneem dat dit wel gebeur.

Dat WSpel in beide Afrikaans en Engels gelyk speltoets, word deur die uitgewer as 'n gewilde voordeel voorgehou omdat dit van meer van die irriterende rooi kartelstrepies ontslae raak, maar myns insiens is daardie kartelstrepies juis die gebruiker se vriend.

2. VOORSIENING VIR FOUTE
Pukspel
Pukspel word op CD uitgegee, maar is ook van die web af aflaaibaar. Bygewerkte weergawes van die speltoetser word elke paar maande vrygestel. Daar is egter niks wat die uitgewer kan doen aan al die onlogiese neologismes wat die raaiagent oor die hoof sien nie, behalwe om die outokorrigeerlys ook by te werk om vir algemene foute voorsiening te maak (die woord "appelregter" sal in die komende uitgawe van Pukspel outomaties gekorrigeer word, aangesien die uitgewer van hierdie glips bewus geword het).

Pharosspel
Pharosspel is net op CD beskikbaar, en dis onwaarskynlik dat die uitgewer onverkoopte CD's van die rak sal haal net omdat hy 'n paar glipsies ontdek het. Dié speltoetser maak dus die minste van al drie die toetsers voorsiening vir die regstel van foute.

MySpell
Soos reeds genoem, is nuwe weergawes van MySpell Afrikaans telkens op versoek of op die webwerf beskikbaar. Wanneer iemand dus 'n spelfout of twee ontdek het, en die ontwikkelaar het dit verander, sou hy streng gesproke dit dadelik beskikbaar kon stel, hoewel die regmaak van spelfoute vir die uitgewer in die praktyk nie 'n prioriteit nie.

WSpel
Soos reeds genoem, word WSpel telkens deurgewerk vir foute, en bygewerkte spellyste kan vinnig en gereeld beskikbaar gestel word. Die toetser maak ook gebruik van MS Office se outokorrigeerfunksie om algemene spelfoute outomaties reg te maak.

Volgens die uitgewer is moontlike Engelse woorde in die teks nie 'n onoorkombare probleem nie. Deaktiveer bloot die Afrikaanse spellys tydelik, en al die woorde wat dan nie onderstreep is nie, is die Engelse woorde, sê hy.

3. HANTERING VAN KOPPELTEKENS
Kom ons kyk hoe hanteer elk van die speltoetsers die volgende vier woorde:
eetkamerstel
eetkamer-stel
etkammer-stel
eet- en sitkamer

Pukspel
Pukspel beskou net "etkammer-stel" as 'n spelfout, maar dit onderstreep die hele woord en nie net "etkammer" nie.

Pharosspel
Pharosspel beskou beide "eetkamer-stel" en "etkammer-stel" as spelfoute en onderstreep in beide gevalle die hele woord. Hy beskou ook "eet-" as 'n spelfout en onderstreep dit. Volgens die uitgewer van Pharosspel is dit waarskynliker dat iets soos "eet-" 'n vingerfout is, en daarom dui die speltoetser dit aan sodat die gebruiker sélf kan besluit of dit wel korrek is.

MySpell
MySpell beskou net "etkammer-stel" as 'n spelfout en onderstreep net "etkammer" (nie die koppelteken nie). Dit hanteer dus koppeltekenwoorde waarskynlik op dieselfde manier as WSpel.

WSpel
WSpel beskou net "etkammer-stel" as 'n spelfout en onderstreep net "etkammer" (nie die koppelteken nie). Die gevolgtrekking is dus dat wanneer die toetser net één deel van die samestelling nie herken nie, hy net daardie deel sal onderstreep, en die deel of dele wat hy wel herken, as reggespel sal aandui.

4. HERKENNING VAN ALGEMENE WOORDE
'n Speltoetser met miljoene woorde is min werd as dit nie ten minste al die mees algemene woorde bevat nie.

Ek het een toets met 6 000 trefwoorde uit 'n woordeboek gedoen om te kyk hoeveel van die woorde (wat reg gespel is) elk van die speltoetsers herken.
Pukspel = 99,73%
Pharosspel = 98,90%
MySpell = 97,98%
WSpel = 99,17%

5. ALGEMENE HERKENNING VAN WOORDE
Vir die volgende ondersoek is 'n paar tekste uit die Afrikaanse Wikipedia gebruik, uit verskillende vakgebiede.

Al wat die ondersoek op die ou end bewys, is dat geeneen van die vier speltoetsers werklik vrot is nie.
Totale hoeveelheid woorde = 5 000
Totale hoeveelheid unieke woorde = 1 500
Totale hoeveelheid foute = 149 (dus 1 351 woorde reg gespel)

Aangesien die Pukke se speltoetser oor 'n raaiagent beskik, het dit meer woorde herken as wat in sy spellys vervat is. Vir die Pukke se speltoetser word daar dus twee syfers aangegee, waarin die tweede syfer die voordeel van die raaiagent afgetrek is.

Twee metodes is gebruik om die persentasie te bereken van woorde wat herken is (metode A gebruik 1500 en metode B gebruik 1351 as die "totale" hoeveelheid woorde).

Pukspel:
160 woorde gemerk as moontlike spelfoute
26 (36) werklik bestaande woorde is nie herken nie

Pharosspel:
225 woorde gemerk as moontlike spelfoute
93 werklik bestaande woorde is nie herken nie

MySpell:
219 woorde gemerk as moontlike spelfoute
100 werklik bestaande woorde is nie herken nie

WSpel:
195 woorde gemerk as moontlike spelfoute
82 werklik bestaande woorde is nie herken nie

Persentasie woorde herken (metode A):
Pukspel = 98,27% (97,60%)
Pharosspel = 93,80%
MySpell = 93,33%
WSpel = 94,53%

Persentasie woorde herken (metode B):
Pukspel = 98,08% (97,34%)
Pharosspel = 93,12%
MySpell = 92,60%
WSpel = 93,93%

6. NUTTIGE VOORSTELLE
'n Goeie speltoetser sal goed kan raai watter woord die gebruiker bedoel het om te tik. Ek het egter nie 'n studie van die nuttigheid van voorstelle wat deur die speltoetsers gemaak word, gemaak nie.

ANDER PROBLEME MET SPELTOETSERS
EIENAME, AKRONIEME EN AFKORTINGS
Mense se name kan op meer as een manier geskryf word. As 'n speltoetser dus eiename bevat, kan dit gebeur dat 'n gebruiker 'n persoon se naam per ongeluk op meer as een manier skryf, maar die speltoetser sal dit nie raaksien nie.

Beide Pukspel en WSpel het heelwat eiename in. Trouens, verskeie maande van die jaar wat ook dikwels mense se name is, word byvoorbeeld deur Pukspel as reggespel aangegee, byvoorbeeld February, March, May, June en August. Dis wel nie so waarskynlik dat iemand "March" sal skryf in plaas van "Maart" nie, maar dis maklik om die "i" in "Junie" mis te tik, en dan bly die speltoetser tjoepstil.

Pharosspel bevat hoofsaaklik klassieke eiename en heelwat minder persoonsname en plekname.

Pukspel en WSpel bevat ook heelwat meer dorpsname en maatskappyname. 'n Maatskappy soos Sanlam is baie bekend, maar niks keer enige entrepreneur om 'n maatskappy met die naam "Samlan" te stig nie. Mense wat van Sanlam wil skryf, is dus veilig, maar mense wat oor Samlan skryf, en per ongeluk die "m" en die "n" omdraai, sal egter nie deur die speltoetser gewaarsku word nie omdat die speltoetser meen dis nie 'n spelfout nie.

MySpell bevat heelwat plekname maar nie so baie persoonsname as Pukspel en WSpel nie.

OU EN NUWE SPELREËLS
Dis byna vanselfsprekend dat 'n speltoetser die jongste spelreëls moet handhaaf. Niemand gaan tog 'n ou dokument speltoets as hulle nie van plan is om iets met daardie dokument in die huidige tyd te doen nie, en dan is die jongste spelreëls in elk geval nodig.

Beide Pukspel en WSpel is vrygestel ná 2002, toe die Afrikaanse spelreëls laas verander het. Die spellys van Pharosspel se jongste weergawe is by die jongste spelreëls aangepas.

Die spelreëls wat in MySpell gevolg word, is die 2002-spelreëls.

WISSELSPELLINGE
In Afrikaans word meer as een spelwyse vir sekere woorde as korrek aanvaar. Voorbeelde is "proteïen" teenoor "proteïne", "piramiede" teenoor "piramides" , "ver" en "verder" teenoor "vêr" en "vêrder", en "landwyd" teenoor "landswyd". Soms dui die Taalkommissie 'n voorkeurvorm aan al laat hy albei spelvorms toe.

Pukspel en Pharosspel se beleid is blykbaar om beide wisselvorme te aanvaar. WSpel se beleid is om één spelwyse te kies en die ander spelwyse nie in sy spellys op te neem nie. Die nadeel van Pukspel en Pharosspel se werkswyse is dat mense per ongeluk meer as een spelwyse kan gebruik, en die speltoetser bly tjoepstil. Die nadeel van WSpel se werkswyse is dat mense verkeerdelik kan begin dink dat die ander skryfwyse verkeerd is omdat die speltoetser dit nie aanvaar nie.

MySpell aanvaar sekere wisselvorme, maar ander weer nie. Hy aanvaar blykbaar nie "vêrder" en "piramiede" nie, maar wel beide spelvorme van "landwyd" en "proteïene".

VASTE UITDRUKKINGS
Sommige begrippe in 'n taal bestaan uit meer as een woord, byvoorbeeld "en suite", "bona fides" en "au pair". As die speltoetser nie die uitdrukking in sy geheel speltoets nie, maar afsonderlik vir elke woord in die uitdrukking toets, kan dit daartoe lei dat spelfoute deurgelaat word. Nie een van die vyf speltoetsers maak tans voorsiening vir vaste uitdrukkings nie.

Die tameletjie van vaste uitdrukkings kan tot interessante glipse lei. Pukspel aanvaar byvoorbeeld die woord "pair" omdat dit deel is van die vaste uitdrukking "au pair". Pukspel se raaiagent neem dus aan dat "pair" 'n Afrikaanse woord in eie reg is, en daarom word "pairwaarde" ('n tikfout vir pariwaarde) deur Pukspel as reggespel aangedui.

EN DIE WENNER IS DUS... Oordeel self watter speltoetser is die nuttigste of die beste waarde vir geld.

 

 

Pukspel

Pharosspel

MySpell

WSpel

Woorde

350 000

250 000

180 000

350 000

MS Office 2000+

Ja

Ja

Nee

Ja

MS Word 97

Ja

Ja

Nee

Nee

OpenOffice 1, 2

Nee

Nee

Ja

Ja

Raaiagent

Ja

Nee

Nee

Nee

Outokorrigeer

Ja

Nee

Nee

Ja

 

 

 

 

 

Prys

R350

R330

Gratis

Gratis

 

 


Bedankings en verontskuldiging: Hoewel die idee vir hierdie artikel oorspronklik van Johan Visser gekom het, het mnr. Visser geen sê gehad oor die inhoud daarvan nie, en ek het gepoog om objektief te wees. Korrespondensie is met Jan Evertse van Stellenbosch Publishers, Gerhard van Huyssteen van CText, Jana Luther van Pharos, Dwayne Bailey van Translate.org.za en Johan Visser van WSpel gevoer, maar hierdie artikel weerspieël nie noodwendig hulle of hul onderskeie organisasies se mening nie.

(c) Samuel Murray, 2006-02-06
leuce@workmail.co.za
http://www.leuce.com/translate/
Sekere regte voorbehou (creative commons (by-sa

© 1997 - 2006, Roekeloos.co.za, bydraers, skrywers en kunstenaars. Roekeloos.co.za besit kopiereg op alle inhoud vir die doel van publikasie, tensy anders aangedui. - LET WEL: Die sienswyses hier uitgespreek en die grafiese materiaal wat hier vertoon word reflekteer nie noodwendig die mening van Roekeloos.co.za nie, maar slegs die van die betrokke skrywer, bydraer of kunstenaar.

© 2008 Roekeloos.co.za   Die maatskappy
Alle regte voorbehou!

My Life
Boek
Bill Clinton
My Life