Beste akteur in ‘n toneelstuk:

Antony Sher, Broken Glass
Carel Nel, Die Rebellie van Lafras Verwey
Dawid Minnaar, Purgatorio
Khayalethu Anthony, Solomon & Marion

Beste aktrise in ‘n toneelstuk:

Antoinette Kellerman, Klaasvakie
Janet Suzman, Solomon & Marion
Susan Danford, Broken Glass
Wilna Snyman, Klaasvakie

Beste Regisseur:

Albert Maritz, Die Rebellie van Lafras Verwey
Clare Stopford, Purgatorio
Lara Foot, Solomon & Marion
Marthinus Basson, Klaasvakie

Beste vrouebyspeler:

Anthea Thompson, Broken Glass
Louise Saint-Claire, The History Boys
Nicole Holm, Klaasvakie
Tinarie van Wyk Loots, A Midsummer Night’s Dream

Beste mansbyspeler:

Andrew Laubscher, Lovborg’s Women
David Dennis, The Tragedy of Richard III
Jeroen Kranenburg, After Cardenio
Owen Sejake, Die Kaptein se Tier

Beste akteur in ‘n musiekblyspel:

Cito, Jesus Christ Superstar
Eben Genis, Die kortstondige raklewe van Anastasia W
Jonathan Roxmouth, Phantom of the Opera
Marc Lottering, Some like it Vrot

Beste aktrise in ‘n musiekblyspel:

Magdalene Minnaar, The Phantom of the Opera
Nadine, Jesus Christ Superstar
Nicole Holm, Die Kortstondige Raklewe van Anastasia W
Robin Botha, The Phantom of the Opera

Beste mansbyspeler in ‘n musiekblyspel:

Abduraghman Adams, Some Like It Vrot
Anthony Downing, Phantom Of the Opera
Jason Ralph, The Phantom of the Opera
Jonathan Roxmouth, Jesus Christ Superstar

Beste vrouebyspeler in ‘n musiekblyspel:

Angela Killian, Phantom of the Opera
Hanlee Louw, Phantom of the Opera
Kate Normington, Love Loss and What I Wore
Pauline du Plessis, Phantom of the Opera

Beste spel in ‘n revue, kabaret of solostuk:

Anthea Thompson, Seashells
Jonathan Roxmouth, Hats Off!
Pieter-Dirk Uys, Desperate First Ladies
Nicola Hanekom, Hol

Beste nuwe Suid-Afrikaanse toneelstuk:

Burnt, Ian Bruce
Hol, Nicola Hanekom
Die Kortstondige Raklewe van Anastasia W, Marlene van Niekerk
Solomon & Marion, Lara Foot

Beste stelontwerp:

Fred Abrahamse, The Tragedy of Richard III
Patrick Curtis, Solomon & Marion
Saul Radomsky, Some like it Vrot
Saul Radomsky, The Bird Watchers

Fleur du Cap

Die Fiestas-nominasies word gekies uit produksies wat tydens 2011 op die planke gebring is by kunstefeeste landswyd. Wenners uit die 16 kategorieё asook drie Lewensbydraes sal bekendgestel word tydens ‘n glansproduksie waar kategoriewenners die verhoog sal deel met van die land se beste kunstenaars. Hierdie jaar word die Fiestas, wat reeds beskryf word as die Oscars van die Afrikaanse teaterbedryf, op 23 Februarie 2012 in die Kunstekaap aangebied en beloof om ‘n feestelike extravaganza te wees.

Karen Meiring, kanaalhoof van kykNET, sê vanjaar se nominasies is weereens van hoogstaande gehalte: “Feeste het die tuiste van die Afrikaanse teaterbedryf geword. Hulle verteenwoordig ‘n bymekaarkoms en viering van die Afrikaanse kultuur, en daarom wil kykNET graag erkenning gee aan kunstenaars vir uitnemende werk. Die Fiestas is ‘n skaamtelose vertoonvenster om die stand, talent en toekoms van Afrikaans te vier, maar dit is ook ‘n klop op die skouer vir élke fees en élke kunstenaar wat ons vermaak en raak met hul talent.”

Meiring verduidelik dat die verskillende feeste nominasies mag maak vir die verskillende Fiestas-kategorieë uit produksies wat by hul fees gedebuteer het in 2011. Die nominasies word dan aan ‘n onafhanklike beoordeelaarspaneel wat al die feeste en produksies bygewoon het voorgelê, wat deur middel van stemming besluit wie die finale vyf genomineerdes, asook die wenners in elke kategorie sal wees.

Kykers het egter ook die geleentheid om vir twee kategorieë te stem om sodoende 2011 se Gewildste Fiësta Aanbieder asook die jaar se Gewildste Fees te kies. Die wenners in hierdie kategorieë sal deur ‘n SMS-stemming by http://kyknet.dstv.com/2012/01/16/fiestas-stem-nou/ bepaal word, en die publiek het tot 31 Januarie 2012 om vir hierdie gewildheidspryse te stem. Nominasies vir Gewildste Fiesta Aanbieder is Andries Vermeulen, Bobby van Jaarsveld, Erik de Milander, Wicus van der Merwe en Willem Botha. Die Gewildste Fees nominasies is Aardklop, Innibos, KKNK, Huisgenoot Skouspel en Woordfees.

Die 2012 kykNET Fiestas nominasies vir produksies wat by feeste gedebuteer het tydens die 2011 Feesjaar (Januarie tot Oktober 2011) is:

BESTE AKTEUR
Brendon Daniels (Rooiland)
Charlton George (Rooiland)
Gerben Kamper (‘n Lewe in die Teater)
Deon Lotz (Agterplaas)
Neels van Jaarsveld (Die Kaptein se Tier)

BESTE AKTRISE
Vinette Ebrahim (My naam /name is Ellen Pakkies)
Antoinette Kellermann (Klaasvakie)
Wilna Snyman (Klaasvakie)
Anthea Thompson (Mooi Maria)
Isadora Verwey (Mooi Maria)

BESTE BYSPELER
Brendon Daniels (Lot)
Albert Pretorius (Messe in Henne)
Francois Toerien (Oom Anton by die see)
Neels van Jaarsveld (Lot)
Neels van Jaarsveld (Mooi Maria)

BESTE BYSPEELSTER
Bronwyn van Graan (Lot)
Tinarie van Wyk Loots (Lot)
Esther von Waltsleben (Agterplaas)
Annelise Weiland (Die see)
Deidre Wolhuter (Agterplaas)

BESTE REGIE
Marthinus Basson (‘n Lewe in die Teater)
Jaco Bouwer (Rooiland)
Charles Fourie (Agterplaas)
Nicola Hanekom (Lot)
Albert Maritz (Mooi Maria)

BESTE TEATERONTWERP
Marthinus Basson (‘n Lewe in die Teater)
Jaco Bouwer (lig)
Jaco Bouwer (Rooiland)
Nicola Hanekom (Lot)
Craig Leo (Der Fliegende Hollander)

BESTE PRESTASIE IN ‘N MUSIEKGEDREWE PRODUKSIE
Chris Chameleon (Klank van jou oë)
David Kramer (Kramer se Karoo)
Karen Zoid (Malaika / My Engel)

BESTE SPEL IN ‘N SOLO-VERTONING
Marion Holm (holm@iafrica.com)
Shimmy Isaacs (Howzit my bra!)
Coba-Maryn Wilsenach (Medea)

BESTE NUUTGESKEPTE AFRIKAANSE OPVOERING
Agterplaas
Bullets over Bishop Lavis
Hel op Hemel-en-Aarde
Lot
Rooiland

BESTE OPKOMENDE KUNSTENAAR
Gustav Gerdener (Wees)
Shimmy Isaacs (Howzit my bra!)
Tertius Kapp (Rooiland)
Megan-Geoffrey Prins (SOF Klassiek)
Wilhelm van der Walt (Rooiland)

BESTE PRESTASIE IN KLASSIEKE MUSIEK
Nkosazana Dimande (Der Fliegende Hollander)
Zanta Hofmeyr (Beethoven Op. 18 Strykkwartet)
Magdalene Minnaar (Vuurvoël)
Ben Schoeman (Uitvoering van Franz Liszt)
Tygerberg Kinderkoor

BESTE PRESTASIE IN DANSTEATER
Flicker (regie deur Gerard Bester)
Dawn Langdown (Mense van Mense – choreografie)
Die Namjive-dansgeselskap (Mense van Mense)
Proximity, Loss and Hearing (regie deur Nicola Elliot)

BESTE PRESTASIE IN VISUELE KUNS
Serge Alain Nitegeka (… and walk in my shoes)
Hannelie Taute (Skeidingsangs)
Frank van Reenen (Die langnaweek)
Diane Victor (Innibos Feeskunstenaar)
Diane Victor (KKNK Uitstallings op verskillende plekke)

BESTE AANBIEDING
Agterplaas
Der Fliegende Hollander
‘n Lewe in die Teater
Lot
Rooiland

Die kykNET Fiestas toekenningsaand vind plaas op 23 Februarie 2012 om 19:30 by die Kunstekaap in Kaapstad. Kaartjies is beskikbaar by Computicket teen R120. ‘n Spesiale uitsending van die Fiestas-toekenningsaand sal ook op Donderdag 1 Maart 19:30 uitgesaai word op kykNET kanaal 111 op DSTV.

Fiestas

Die dramaturg Tertius Kapp se Rooiland het die AngloGold Ashanti/Aardklop-Smeltkroesprys gewen vir die beste nuwe Afrikaanse teks wat by Aardklop debuteer. Volgens die paneel is dit “ ’n onversetlike teks wat hard slaan, terwyl die gebruik van die taal outentiek is vir die milieu waarin dit afspeel. Dit is nie net ’n tronkdrama nie, maar ’n mensdrama”. Kapp wen R30 000. Hy kry ook ’n verdere R20 000 om ’n nuwe teks vir Clover Aardklop te skep vir 2012 en R38 000 word bewillig as saadgeld om die teks lewe te gee op die planke.

Jaco Bouwer het die Beeld-Aartvarkprys gewen vir grensverskuiwende werk met lig wat by Aardklop gedebuteer het. Die prysgeld beloop R20 000 en die wenner het ook ’n beeld van Sybrand Wiechers, wat spesiaal vir die prys geskep word, gewen. Bouwer word bekroon vir sy oorgang van akteur en regisseur na installasie-kunstenaar waar hy sy gehoor deur sy kop en skeppingsproses laat reis tussen kuns en wetenskap; lig en donker.

’n Nuwe prys, die Clover Soveel Beter-prys van R25 000 vir die beste aanbieding in welke genre ook al, het gegaan aan … miskien. Die paneel meen dit is “ ’n eerlike en aangrypende eietydse drama. Dit verken menslike intimiteit op ’n klein skaal, maar ontroer met verbysterende slaankrag”.

Die AngloGold Ashanti Fyngoud-prys vir die beste Afrikaanse aanbieding ter waarde van R10 000 is gewen deur Mooi Maria. Volgens die paneel moet die regisseur Albert Maritz geloof word vir sy artistieke visie wat nuwe betekenisvlakke van Pieter Fourie se klassieke teks ontgin het. “Dit is in alle aspekte ’n gehalte-produksie met besondere ensemble-spel”.

Die Absa-prys vir beste akteur en aktrise (van R10 000 elk) is onderskeidelik toegeken aan Brendon Daniels vir sy spel as Adidas in Rooiland en aan Anthea Thompson vir die titelrol in Mooi Maria.

Rooiland

Die veelsydigheid van Daniels se vertolking van Adidas het beïndruk – die vreesaanjaende dierlikheid van die karakter, sowel as die kruiperige onderdanigheid as die magsposisie omgeswaai word. Thompson se naturalistiese benadering in die uitbeelding van die gestremde Maria het ontroer. “Thompson word Mooi Maria. Sy is nie ’n aktrise wat probeer om ’n gestremde karakter te speel nie.”

Die Clover Mama Afrika-prys van R5 000 vir die beste gemeenskapskunstenaar of -groep is toegeken aan Ikageng Billy Cosby Cultural Group – ’n groep wat nie net hul kulturele erfenis op kreatiewe wyse uitleef nie, maar nou betrokke is by gemeenskapwerk onder weeskinders en vigs-wesies.

Die Burgemeesterprys vir die Gewildste Produksie ter waarde van R5 000 is gewen deur Janneman.

Die totale bedrag aan prysgeld wat vanjaar by die Clover Aardklop Nasionale Kunstefees toegeken is, beloop R173 000.

Addendum
Benoemdes vir die Beeld Aartvark-prys vir grensverskuiwende werk
Jaco Bouwer vir lig
Chris Chameleon vir die bindingsteks van Chris Chameleon: Klank van jou oë
Rina Stutzer vir haar uitstalling Die opbou van afbreek

Benoemdes vir die Clover Soveel Beter-prys vir die beste aanbieding
… miskien
Mooi Maria
Chris Chameleon: Klank van jou oë

Benoemdes vir die AngloGold Ashanti Fyngoud-prys vir die beste Afrikaanse aanbieding
Mooi Maria
Rooiland
Lot

Benoemdes vir die Absa-prys vir die beste akteur
Brendon Daniels vir Rooiland
Charlton George vir Rooiland
Albert Pretorius en Gideon Lombard gesamentlik vir … miskien

Benoemdes vir die Absa-prys vir die beste aktrise
Anthea Thompson vir Mooi Maria
Isadora Verwey vir Mooi Maria
Franci Swanepoel vir Janneman

Mooi Maria is diep ontroerend, maar tipies van Pieter Fourie se dramas wissel hy die
dramatiese af met komiese oomblikke en getuig sy karakters van ’n eg menslikheid.

Nes Fourie se Faan se trein en Faan se stasie is Mooi Maria een van sy wegholsuksesse van die jare sewentig.

Met onder andere Isadora Verwey, Roeline Daneel, Neels van Jaarsveld en André Roothman.
Regie: Albert Maritz.

Première.

Aardklop 2011

Banketsaal 1, Potchefstroom – 100 min. – R110.
4 Okt. – 11:30, 5 Okt. – 15:00, 6 Okt. – 20:30, 7 Okt. – 14:30, 8 Okt. – 09:00

In die bekwame hande van regisseur Albert Maritz kry hierdie tydlose verhaal weer lewe en bewys dit dat goeie teater altyd toepaslik is. Hierdie bekende stuk is een van die beste satiriese komedies in Afrikaans en is sedert publikasie in 1977 al talle kere opgevoer.

Die verhaal handel oor ’n kolos in die akademie en sy neus-in-die-lug familie. Hulle wil Raadslede proff. Lategan en Vredenburg trakteer en oorhaal om vir Jakobus-Daniël van Vuuren as Voorsitter van die Akademie te stem.

Dan daag platvloerse familielede van Krugersdorp by die Van Vuurens op en veroorsaak ’n opskuddig in die gesiene Waterkloof-woning. Die poppe begin behoorlik dans wanneer ’n “lewenslustige” meisie genaamd Poppie haar opwagting maak!

Dramaturg PG du Plessis lewer met deernis en simpatie sosiale kommentaar en spot op vlymskerp wyse met valsheid en snobisme. Hoogmoed kom tot ‘n lagwekkende val.

Kom kyk gerus na hierdie verhoogtreffer waar die draak met gesiene mense in hoë posisies gesteek word.

Ligte komedie vir die hele gesin.

Met Chris van Niekerk, Erica Wessels, Waldemar Schultz, GiGi, Jana Fischer, Petrus du Preez, Wessel Pretorius, Janel Jordaan, Lulu Botha, Francois Jacobs en Adriaan van As.
Teks: PG du Plessis
Regie: Albert Maritz
Tegniese Regisseur: Gaerin Hauptfleisch
Ontwerp: Leopold Senekal, Gaerin Hauptfleisch en Albert Maritz

Innibos 2011

Datum en tyd: Wo 29 Junie 18:00, Do 30 Junie 10:00, Vr 1 Julie 20:00, Sa 2 Julie 11:00
Venue: Nelspruit Stadsteater
Tydsduur: 120 minute
Prys: R92

Stuur jou resepte na con@qvrp.net . Foto’s van die resepte is ook welkom.

Pa Hennie is ‘n Elvis nabootser en sleep sy teësinnige seun saam op sy Elvistoer deur die Karoo as tegniese assistent en seremoniemeester. Dit was Hennie se ma se voorstel dat hy saam met sy pa reis – as versoeningsgebaar in ’n wankelende verhouding.

Hennie is MC, beligtingsman, klankman, ma se kleinman, pa se twyfelman, en die gehoor se Ja!-man.

Veteraanakteur Ben Kruger (oom Gert van 7de laan) se nostalgiese Elvisuitbeelding laat die voete jeuk terwyl die konfrontasies tussen pa en seun pendel tussen komies en hartroerend.

Elvis se seun Hennie word gespeel deur Viljé Maritz. Viljé se deurbraak was as nuweling as die hoofkarakter in Breinbliksem, en hy is tans te sien as Gys in Binnelanders.

Die produksie is geskik vir alle ouderdomme en teen die agtergrond van ‘n kastige drab Elvis show op die platteland raak My pa dink hy’s Elvis meer kwessies aan as op die oog af. Dit, en Elvis die impersonator beloof hoog drama en vermaak.

Ben Kruger en Viljé Maritz

My pa dink hy’s Elvis is op 25 Mei en 2 Junie by die Klein Libertas Teater in Stellenbosch.
Besprekings: 021 883 8164 of info@kleinlibertasteater.co.za

Op 27 & 28 Mei is hulle by Die Boer in Durbanville.

(Stuur enige resensies of bydraes na bydraes by roekeloos.co.za)

In hierdie drama kom krap ’n vreemdeling, Koot, met sy lorrie, sy wyn en sy kitaar almal se lewens deurmekaar. Vir die aantreklike Francien en haar impotente man, Buks, vir die eenvoudige Ewert en sy oujongnooi suster, Breggie sal die lewe op die stofdorpie Kamagas nooit weer dieselfde wees nie, want die vreemdeling bring musiek en wilde verwagtinge.

Milan Murray van Ontbytsake speel Fransien. Buks word gespeel deur Richard van der Westhuizen, onlangs genomineer vir ‘n SAFTA Beste Akteur toekenning vir Andries Plak en ‘n ATKV Veertjie toekenning vir Riemvasmaak. Neil Sandilands – die alombeminde Bart van 7de Laan is Koot wat sake goed kom deurmekaarkrap. Ook met Pierre van Heerden en Petro van den Heever.

innibos 2009
Met Neil Sandilands, Milan Murray, Richard van der Westhuizen, Petro van den Heever en Pierre van Heerden.
Teks: Chris Barnard
Regie: Albert Maritz
Gradering: Gesin
Datum en tyd: Wo 1 Jul 10:00, Do 2 Jul 19:00, Vr 3 Jul 10:00, Sa 4 Jul 19:00
Venue: Nelspruit Stadsteater
Tydsduur: 150 minute
Prys: R87
Debuutproduksie: ’n Ko-produksie met KKNK en met finansiële ondersteuning van die ATKV.

Elders aan diens is geskoei op ‘n bundel gedigte met dieselfde titel waarin Jeanne skryf oor haar ouers, kreatiwiteit, honde en hoe sy haar krag as kunstenaar ontdek het. In Curriculum Vitae sê sy: “Toor en skryf / is soos om te droom sonder om te slaap / Dit het begin toe ek een aand in Stellenbosch / ‘n roos in ‘n kat verander het …”

Elders aan diens is ‘n musiek-vertolkingsteaterstuk van die hoogste gehalte met sang en aanbieding wat soms aan Laurie Anderson en Diamanda Galas herinner. Die bekroonde aktrise Nicole Holm vertolk die rol van Goosen met die sangeres Luna en die aktrise Frieda van den Heever agter die klawers en mikrofone. Met die kranige spelleiding van Albert Maritz is dit egter ‘n driepas waarin al drie sing, toneel speel en soms voordra. Die drie formidabele vroue het van Goosen se gedigte getoonset en daarin geslaag om die regte toonaard van waansin, wanhoop, verwondering en humor raak te slaan en die verskillende luime van die digter te vergestalt.

Nicole Holm is daarvoor bekend dat sy haar lyf uitleen aan karakters. Sy het Goosen geword. Luna is so ‘n onderskatte sangeres dat ‘n mens net wil uitstorm en haar CD aanskaf. Frieda van den Heever knoop haar lyf, dans en hang letterlik kop onderstebo terwyl sy ‘n gedig voordra. Verbluffend!

In sowat 75 minute word ‘n mens meegevoer, bevind jou op die punt van jou stoel, maar voel nes Goosen dat jy in die mees liefdevolle en soet oomblik ‘n oorveeg kry.

Elders aan diens is ‘n blink juweel.

Frieda van den Heever en Nicole Holm (foto: Brenda Veldtman)

(Stuur enige resensies of bydraes na bydraes by roekeloos.co.za)

Hy het flambojant aangetrek en wild geleef, mampoer gesuip en meisies betower. Vir vyf asemrowende jare die land aan die brand gespeel met rou, vurige en aardse boeremusiek. Hy was … David de Lange, Vastrapkoning van die Witwatersrand.

“Suikerbossie”, “Jy is my liefling” en “Waar is Moeder” is maar ‘n paar van die liedjies wat De Lange bekend gemaak het en wat tot vandag nog deur die volk gesing word.

Ian Roberts is nou te sien in Suikerbos, ‘n eenmanvertoning wat die verhaal vertel van die lewe van ‘n briljante musikant en rebel wat 60 jaar te vroeg vir sy tyd geleef het.

Die teks is geskryf deur Rian Malan en regie behartig deur Albert Maritz.

Suikerbos is ‘n komedie vol polka’s, vastrappe en sommer ‘n hele hoop patos!

Dis gebasseer op die produksie Die Nagloper wat groot opslae gemaak het tydens Aardklop ’07.

Nou te sien by die Pierneef Teater in Pretoria op 20, 22 en 23 Februarie 2008.

Met Ian Roberts as Dawie de Lange en sy makkers, die boeremusiek rebelle van die Dertigs …

(Stuur enige resensies of bydraes na bydraes by roekeloos.co.za)

Vanoggend se koerant dra die … ek raai – dankbare nuus dat Oom Eghard dood is in sy slaap. Rustig, soos ek dink hy verdien het.

Ek het hom leer ken onder vreemde en selfs ongemaklike omstandighede. Toe my oudste (nou sestien) gebore is, moes ek op dieselfde dag weg om kop bo water te hou; op ‘n twee maande toneeltoer. Saam met my in die rolverdeling van Stille Nag was die oom wat ek nog altyd net op TV en op die verhoog gesien het – Eghard van der Hoven.

Na afloop hiervan kon ek sê (wat ek nog altyd het) – hoe geseënd sy kinders nie moes gewees het om so ‘n pa te had nie. Omdat hy vir my ook in die twee maande soos ‘n pa was. Onder andere – dink ek … omdat hy geweet het ek was een.

In Natal het hy graag gesels oor die geskiedenis van die oorloë daar … in Bloemfontein onthou ek hoe hy en tannie Tilana ons onthaal het op Chicken a’ la King, soos hy die gekoopte pakkies kos – met ‘n ondeunde glinster in die oog, genoem het.

Ek onthou die lekker gesprekke by die ontbyttafel in Oos-Londen en Port Elizabeth, hulle grasie in my tuisdorp, Kaapstad, en die verstandige ondersteuning in Windhoek …

Wat ‘n voorreg om by sy sewentigste verjaarsdag in die Staatsteater te kon wees. Min was die verbasing dus en groot die opwinding toe hy in later jare – gedurende die post – ’94 Staatsteater krisistye, weer betrek is by die teater waar hy soveel hoogtes behaal het.

Soos hy daar tussen die Natal heuwels in die kombi vir my vertel het – hy was ‘n “takhaar Afrikaner”. Dis hoekom die Broederbond hom nooit genader het nie, het hy hardop gedink.

En steeds sulke hoogtes te bereik …

Om hom op openingsaande ‘n spesiale verwelkoming by ons stukke te gee was die grootste voorreg. Tot ons vanjaar gehoor het hy gaan nie meer uit nie.

Toe ek nog betrokke was by radio, het ons ‘n hele reeks oor die teatertoere met Oom Eghard as gas aangebied. Die humor in sy verhale oor André Hugeunot en andere; die erns in sy beleë benadering tot die teater as vermaakvorm, Oom Eghard as unassuming, soliede mede-akteur, Oom Eghard as mens, wat ‘n aanwins was hy tog nie vir die samelewing nie.

So sal sy nagedagtenis ook wees. Ons groet een van die grotes.

bydrae: Albert Maritz