Kieslys

Close


*/

Die moontlike Afrikaanse vertalings word na die lemma aangedui. Die gebruiker moet self besluit watter woord/e vir die doel sal pas. Die “;” groepeer woorde met min of meer dieselfde betekenis bymekaar en word ook gebruik om tussen woordsoorte te onderskei.

A

a contrario, in teenstelling met, by wyse van teenstelling
a fortiori, des te meer, soveel te meer
a manu servus, sekretaris
a mensa et toro, van tafel en bed
a peuris, van kindsbeen
a posteriori, uit ondervinding
a priori, voordat die saak ondersoek is
a quo, vanwaar
a septentrionibus, aan die noordekant
ab initio, van die begin af
abacus, rekenbord, buffet, dambord
abalienatio, vervreemding
abalieno, vevreem, skei
abavus, voorvader
abdicatio, afstand doen; neerlê van ’n amp
abdico, afwys, van iets afstand doen; ’n amp neerlê; afkeur
abdite, heimlik
abditus, geheim; verborge
abdo, verwyder, verberg
abdomen, buik
abduco, weglei, wegvoer; verlei
abeo, weggaan
abequito, wegry
aberratio, afleiding
aberro, afdwaal, verdwaal
abicio, weggooi
absolvo, losmaak van
absum, weg wees
abundo, oorvloei
ac, en
actio, aksie
actus reus, handelingselement van ’n misdaad
ad hoc, vir ’n bepaalde geleentheid of doel
ad hominem, betreffende die persoon
ad idem, eensgesind, huldig dieselfde opinie
ad infinitum, tot in die oneindige
ad litem, vir die saak
ad nauseam, al tot vervelens toe herhaal
addendum, iets wat bygevoeg is
affidavit, beëdigde verklaring
aliter, anders, andersins
amicus curiae, ’n vriend van die hof
animus, opset, bedoeling
ante, voor

B

babae, verbasend
bona fide, te goeder trou, in goeie trou

C

caballinus, van ’n perd
cadit quaestio, die vraag verval, die vraag verdwyn
causa, oorsaak
caveat, waarskuwing
caveat emptor, laat die koper op sy hoede wees
caesar scripsit: veni vidi vici, ceasar het geskryf: ek’t gekom, ek’t gesien, ek’t oorwin
circa, ongeveer
contra bonos mores, teen die goeie sedes, teenstrydig met die goeie sedes
coitus, geslagsgemeenskap
compos mentis, by sy volle positiewe
cadit quaestio, die vraag verval
confer, vergelyk
consortium, die tegniese term vir die huweliksverhouding
contra, verwys na die teenoorgestelde standpunt
coram, in die teenwoordigheid van
cui bono, vir wie se voordeel, met watter doel
culpa, nalatigheid
curator bonis, kurator van eiendom
curia advisari vult, die hof verdaag om ’n beslissing te oorweeg

D

Dacea, Roemenië
damnant quod non intelligunt, hulle veroordeel wat hulle nie verstaan nie
damnum, skade
de bonis propriis, uit eie beurs, uit eie sak
de facto, feitelik, na die feitelike toestand gereken
de iure, regtens, na die reg geoordeel
de lega ferenda, soos die wet behoort te wees
de novo, van nuuts af
deo volente (DV), as God wil, God se wil
deus ex machina, ‘n krag of geleentheid wat ‘n oënskynlik hopelose situasie beredder
dictum, opmerking
dolus, opset
dolus males, opsetlike bedrog

E

eatenus, in sovêr
ecce homo, kyk die man
eiusdem generis, van dieselfde soort
emancipatus, geëmansipeerde
ergo, dus, daarom
erratim, errata, fout, foute
et al, en ander
et sequentes, et sequentia (et seq.), byvoorbeeld
et cetera (etc), ensovoorts, en so verder
ex animo, hartlik, opreg
ex defectu sanguinis, uit gebrek van nakomelinge
ex officio, die reg uit die amp ontleen
ex parte, as enigste belanghebbende party, sonder kennisgewing
ex abundanti cautela, versigtigheidsonthalwe, veiligheidsonthalwe
ex mero moto, uit eie beweging
ex parte, as enigste belanghebbende
ex post facto, terugskouend gesien
exempli gratia (eg), byvoorbeeld

F

faba, boontjie
festum, fees
festus, feestelik

G

galbanus, gelerig
genus, soort

H

habena, leisel, sweep, teuel
habenas, bestuur, leisding; seile aansit

I

iaaccus, wyn
in casu, in hierdie geval
in esse, bestaande
in extenso, uitvoerig
in extremis, op sterwe
in fieri, in wording
in fine, aan die einde
in loco parentis, in die plek van ’n ouer
in re, in die saak van
in toto, in sy geheel, in die geheel
in transitu, onderweg
in utero, in die moederlyf
infra, hieronder
inter alia, onder andere
interim, tussentyds
intra vires, binne die bevoegdheid in teenstelling met ultra vires
ipsissima verba, die werklike woorde
ipso facto, vanselfsprekend
iusta causa, geoorloofde oorsaak

L

labasco, begin toe te gee, begin om te wankel; dreig om ineen te stort
lex, wet of regsreël
lex loci celebrationes, reg van die plek van viering
lex loci domicilii, reg van die plek van domisilie
lucidum intervallum, helder oomblik

M

Macedo, Macedoniër
maxim, regspreuk, adagium
mutatis mutandis, met die nodige veranderinge

N

nam, want; tog, wel
N.O. (nomine officii), ampshalwe, in amptelike hoedanigeid
non compos mentis, nie by sy volle verstand nie

O

ob, voor, teenoor
ob eam causam, daarom
ob oculos, na iets toe; weens
ob rem, in belang van die saak, met goeie gevolg
onus, bewyslas
opere citato (op. cit.), in die aangehaalde werk

P

pabulor, voedsel soek
pactum, ooreenkoms
pari passu, op gelyke voet; gelyktydig en in gelyke mate
per se, op sigself
petitio principii, aanname wat bewys moet word
post, agter, agteraan; daarna, later
post hominum memoriam, sedert menseheugenis; van plaas, agter
postea, daarna
prima facie, met die eerste oogopslag
pro re nata, vir ’n moontlike geval

Q

q.q. (qualitate qua), in die aangewese hoedanigheid
qua, as; langs watter weg; waarlangs, waar; op watter manier; op een of ander manier, soms, êrens
quasi, asof
quaere, onseker

R

rabide, rasend, onstuimig
ratio, rede, gronde
re, in verband met
res, saak, goed
res ipsa loquitur, dit spreek vanself
restitutio in integram, herstel in die vorige toestand

S

Saba, Arabies
semble, dit skyn, dit kom my voor asof
separatio a mensa et thoro, skeiding van tafel en bed
simul ac semel, gelyktydig
sine, sonder
sine qua non, onmisbare vereiste
spes, verwagting
status, staan, stand; houding, stelling, posisie; welstand
status quo, stand van sake, toestand, omstandighede
status quo ante, die vorige regstoestand
stare decicis, gegewe beslissings bly staan
sub iudice, nog hangende
sui iuris, handelingsbevoeg
sui generis, eiesoortig
summa ratio, deurslaggewende rede
supra, hierbo

T

tabella, plankie, bordjie; trog; waaier; skildery

U

uber, uier, moederbors; vrugbaarheid; vrugbaar, ryk aan, oorvloedig, vol

V

vacatio, vrywees van iets, vrystelling
vacatio militiae, verlof; afkoopsom
verba ipsissima, die presiese woorde
verbis, slegs met woorde
vice versa, omgekeerd
vide infra, kyk hieronder
vide supra, kyk hierbo
videlicet (viz), te wete, naamlik
vita magna est, die lewe is groot
viva voce, mondeling

X

Xanthippe, Socrates se kwaai vrou
xenium, geskenk

Z

zelotypia, jaloersheid

Advertensie

Instagram

Volg ons op Instagram

Gewilde onderwerpe

Gereeld gelees

11 Julie 2010
Verklarende Afrikaanse Woordeboek
Die Verklarende Afrikaanse Woordeboek (waarvan die eerste uitgawe reeds 70 jaar gelede verskyn het) is die handwoordeboek waarin die grootste versameling trefwoorde in Afrikaans verklaar word.
08 November 2012
Kort grappe
Jou ma is so kort, mens ...
27 November 2010
Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte
Die vierde, uitgebreide uitgawe van Die Mooiste Afrikaanse Liefdesgedigte is nou chronologies georden, sodat lesers kan sien hoe die Afrikaanse liefdesgedig oor die afgelope eeu ontwikkel het.
15 November 2005
Spreekwoorde en waar hulle vandaan kom
Op elke nuwe blaadjie wat omgeslaan word, is daar vir nuuskierige agies interessante brokkies en stories oor hoe van Afrikaans se bekendste en minder bekende uitdrukkings ontstaan het.
24 Mei 2012
Kort grappies
Wat is die verskil tussen ’n voël en 'n vlieg?

Onlangse kommentaar

Krap uit die see | Roekeloos
2017-08-06 08:53:52
[…] sy debuutbundel Donkerkamer, wat op die kortlys vir die 2013 Ingrid Jonkerprys was, sluit ...
Donkerkamer | Roekeloos
2017-08-02 12:58:45
[…] Botha het in Nuwe Stemme 4 […]...
Geheim
2017-07-21 13:19:54
Absoluut fantasties...

Advertensie